Amerongen is gisteren vijftien meter verplaatst. Vanaf volgend jaar heeft het dorp op de Utrechtse Heuvelrug weer een kasteel voor de adel, een kerk voor de geestelijken en een molen voor het volk. AMERONGEN - 'Maallust' heet de oude korenmolen in het centrum van Amerongen, een iets al te optimistische naam voor een molenstomp die het sinds 1938 zonder kap en wieken moet stellen. De kleine ramen zijn gebroken, de muren groen uitgeslagen. ,,Het is een bouwval, laten we daar niet omheen draaien'', knikt Paul Vesters van het Utrechts Landschap, een stichting die diverse molens in de provincie beheert. Gisteren was het - in de wervende woorden van de plaatselijke woningbouwvereniging - de dag van ,,een spectaculaire gebeurtenis die zeker de geschiedenisboeken ingaat'': De uit 1830 stammende molen werd opgetild en vijftien meter verplaatst, zodat er ruimte komt voor woningbouw.
Maallust is een beltmolen: een windmolen die als stelling een heuveltje rondom zich heeft. Amerongen liep gisteren uit voor de ongewone verplaatsing van de molen. Dranghekken, gratis koffie en zelfs een heuse viptribune met burgemeester en wethouders, die hun collegeoverleg een halfuur onderbraken om de molen naar zijn nieuw plek te zien rollen. Ook schoolklassen vol kinderen keken toe, terwijl een dweilorkestje de regen moest doen vergeten. De Amerongse architect J.G. Griffioen, die samen met de woningbouwvereniging het brein achter de verplaatsing is, dagdroomt nu al hoe de wieken straks weer rondgaan. ,,Volgend jaar is het plaatje in Amerongen weer compleet: het kasteel is voor de adel, de kerk voor de geestelijken en de molen voor het volk.''
Het verplaatsen van de molen is een lastige klus. Eerst is een nieuwe betonnen fundering gestort en is het onderste deel van de molen in beton gegoten. Vervolgens werd de molen door het bedrijf Mammoet centimeter voor centimeter omhooggeduwd en op een wagen getild. Op de plaats van bestemming worden beide betonlagen op elkaar gelijmd.
Volgens de gemeente is het zeer belangrijk de molenstomp te behouden. ,,Als je snijdt in de dorpskern, dan snijd je in de ziel van de mensen. De bewoners van Amerongen zijn erg gehecht aan de molen'', zegt een gemeentewoordvoerder.
Oud-eigenaar
Op een hoek van het terrein staart Bert van den Brink naar de molen, die langzaam naar zijn nieuwe plek rolt. ,,Jammer dat-ie niet meer van mij is'', vindt hij. Ruim dertig jaar geleden kocht hij de molen voor 280.000 gulden. Hij was van plan de molen op te knappen en in het bijbehorende pakhuis een supermarkt te beginnen. ,,Dat is mislukt'', slikt hij. ,,Actiegroepen en monumentenzorg werkten me tegen en de gemeente deed moeilijk.'' De gemeente stelde bij alle plannen als voorwaarde dat Maallust weer moest kunnen malen. De onderhandelingen liepen moeizaam; nooit kwamen gemeente en eigenaar tot een vergelijk, zodat de molen, het pakhuis en de gebouwen van de meel- en wafeltjesfabriek verpauperden.
Wafeltjesfabriek
De mijmeringen van Van den Brink worden ruw onderbroken door een ferme klap op zijn schouder. ,,Ha Bert, daar gaat-ie hé?'', klinkt het joviaal uit de mond van Jaap Broekhuizen, directeur van Woningbouwvereniging Amerongen. Broekhuizen heeft al precies in z'n hoofd hoe het gaat worden en wijst met wijde gebaren: de wafeltjesfabriek en wat andere panden gaan nog plat, de molen schuift op naar de hoek en op de vrijgekomen plaats komen 35 woningen in de stijl van het dorp. De molen krijgt weer een kap en wieken. De verplaatsing van de molen kost ruim 120.000 euro, gesubsidieerd door het Rijk, de gemeente en particulieren.
Als het begint te plenzen, druipen de schoolkinderen af. Maar oud-moleneigenaar Van den Brink trotseert de regen. Hij heeft zijn molendroom nog niet helemaal opgegeven en smeedt het ijzer nu het heet is. ,,Ik zou zo graag een sleutel van de molen willen'', meldt hij Paul Vesters van het Utrechts Landschap. Vesters hapt niet. ,,Dat moeten we nog maar even zien.''
Vesters is nog wel op zoek naar vrijwillige molenaars. ,,Een korenmolen moet wel draaien. Je hebt wel vier, vijf, zes vrijwilligers nodig om de molen geregeld te laten malen. Niet op zondag, overigens. ,,We houden er bij het in bedrijf stellen rekening mee waar de molen staat.'' Oude korenmolen in Amerongen opgetild en verplaatst
|
